Discussie over fossiele vondsten van lang geleden.

Door Piet Knijnenburg
Januari 2026
In 1913 vond ene Charles Gilmore in de stoffige laden van het Smithsonian Institute een aantal fossiele botten die meer dan twintig jaar daarvoor waren gevonden, maar nog niet eerder waren bestudeerd. De eerste exemplaren van wat later Thescelosaurus zou worden genoemd, werden ontdekt tijdens de Bone Wars, een felle rivaliteit tussen de paleontologen Edward Drinker Cope en Othniel Charles Marsh. In juli 1891 ontdekten de fossielenjager John Bell Hatcher, die door Marsh was ingehuurd, en zijn assistent William H. Utterback een vrijwel compleet skelet van een kleine plantenetende dinosaurus langs Doegie Creek in Niobrara County, Wyoming, in gesteenten van de Lance-formatie. Het skelet werd aangetroffen liggend op zijn linkerzijde en grotendeels in natuurlijke houding, waarbij alleen de kop en de nek door erosie verloren waren gegaan. Het 4 meter grote skelet werd overgebracht naar het National Museum of Natural History van het Smithsonian Institute, waar het in zijn oorspronkelijke, ongelabelde verpakkingskist bleef liggen.
In 1903 nam het Smithsonian Institute de paleontoloog Charles W. Gilmore in dienst om te werken aan de omvangrijke collectie die onder leiding van Marsh was opgebouwd, die in 1899 was overleden. Pas in 1913 opende Gilmore de kist en vond hij tot zijn verrassing de skeletten van een nieuwe dinosaurussoort. In 1913 publiceerde Gilmore op basis van twee skeletten een voorlopige beschrijving waarin hij het nieuwe geslacht en de nieuwe soort Thescelosaurus neglectus benoemde. De geslachtsnaam is afgeleid van de Griekse woorden θέσκελος (theskelos), ‘wonderbaarlijk’, en σαυρος (sauros), ‘reptiel’ of ‘hagedis’. De soortnaam neglectus is Latijn voor ‘verwaarloosd’ of ‘over het hoofd gezien’, aangezien de twee exemplaren zo lange tijd onbeheerd was gebleven. De ouderdom werd vastgesteld op Campanien tot Maastrichtien
Prompt belandde Thescelosaurus opnieuw in de vergetelheid. Af en toe werd er een nieuw exemplaar gevonden, of een verwant exemplaar dat tot hetzelfde genus werd gerekend. In 2001 stond Thescelosaurus echter weer even volop in de belangstelling. Een volledig exemplaar uit de Hell’s Creek formatie bevatte een dichte massa in de borstholte. CAT-scans van deze massa toonden aan dat de massa bestond uit drie zones van losser materiaal, gescheiden door wanden van dichter materiaal. Dit werd geïnterpreteerd als de linker- en rechter-ventrikels en aorta van een warmbloedig hart, zoals moderne vogels en zoogdieren dat hebben. Dit zou betekenen dat dinosauriërs geen koudbloedige, maar warmbloedige dieren waren. Het exemplaar kreeg de bijnaam “Willo”, en was een tijdlang niet weg te slaan uit het nieuws. Op het internet waren de CAT-scans en 3D-modellen vrijelijk toegankelijk en werden ook druk bezocht.
Toch waren er twijfels. In 2011 bestudeerden onderzoekers van de universiteit van Noord Carolina “Willo” met nieuwe, meer geavanceerde technologie, en kwamen tot de conclusie dat de drie “kamers” niet met elkaar in verbinding stonden, en dat de wanden ertussen zelfs plantendelen bevatten. De massa was dus toch geen warmbloedig hart, maar gewoon een geologische concretie. Inmiddels weet vrijwel niemand meer wie of wat “Willo” was.
